bugün
25.04.2019
Bültenler
13.08.2016 Tarih ve 29800 Sayılı Resmi Gazete' de yayımlanan “Uluslararası İşgücü Kanunu”
Sayı:   Tarih  1 Eylül 2016 Perşembe

6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu 13.08.2016 tarih ve 29800 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

 

6735 sayılı Kanun ile;

  • 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmış,
  • Çalışma izninin aynı zamanda ikamet izni olarak kabul edilmiş,
  • “Geçici nitelikte hizmet sunan sınır ötesi hizmet sunucusu yabancılar” kavramı düzenlenmiştir. Ancak bu sonuncu kavramın tanımlanması çıkarılacak yönetmeliğe bırakılmıştır.

 

Kanunun genel gerekçesinde, ülkemize çalışma amacıyla gelenlerin sayısında ciddi artışlar yaşandığı, 4817 sayılı Kanunun yabancının niteliği ile çalıştığı sektör bakımından farklı uygulamalara izin vermeyen ve esneklik sağlamayan yapısının özellikle düşük nitelikli işlerde kayıt dışılık sorununu beraberinde getirdiği belirtilmektedir. Gerekçeye göre, düşük nitelikli ikincil işgücü piyasasında çalışan yabancıların kayıt altına alınması ve nitelikli yabancı çalışanların birincil işgücü piyasasına girişinin önündeki engellerin kaldırılması amaçlanmıştır. Böylece, nitelikli yabancıların bağımsız çalışma olanaklarının artırılması ve yabancı yatırımcılara istihdam edeceği personel konusunda esneklik sağlanmasının hedef alındığı anlaşılmaktadır.

 

  • Kanun,
  • bir işveren yanında iş sözleşmesi ile çalışan yabancılar yanında,
  • bir işveren yanında mesleki eğitim görmek üzere başvuruda bulunan veya eğitim görmekte olan,
  • staj yapmak üzere başvuruda bulunan veya staj yapan yabancılar ile
  • Türkiye’de geçici nitelikte hizmet sunumu amacıyla bulunan sınır ötesi hizmet sunucusu yabancıları da kapsamaktadır( Madde 2).

 

2. Çalışma izni, Bakanlıkça resmî bir belge şeklinde düzenlenen ve geçerlilik süresi içinde yabancıya Türkiye’de çalışma ve ikamet hakkı veren izin olarak tanımlanmıştır (Madde 3/c).

Bu Kanuna göre verilen çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti, ikamet izni yerine geçer. Ancak, yabancının herhangi bir nedenle ikamet izni olması yabancıya çalışma hakkı vermez ( Madde 12/1).

 

3. Çalışma izni başvurusuna ilişkin Madde 7 ye göre;

Çalışma izni başvuruları yurt içinde doğrudan Bakanlığa, yurt dışında yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilikleri veya başkonsolosluklarına yapılır. Yurt dışında yapılan çalışma izni başvuruları Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilikleri veya başkonsolosluklarınca Bakanlığa iletilir (Madde 7/1).

 

Çalışma izni başvuruları yetkili aracı kurum tarafından da yapılabilir (Madde 7/2).

 

Çalışma izni uzatma başvurusu, çalışma izni süresinin dolmasına 60 (altmış) gün kalmasından itibaren ve her durumda çalışma izni süresi dolmadan yapılır. Bu süre dolduktan sonra yapılan uzatma başvuruları reddedilir (Madde 7/3)

 

Başvuruda eksik bilgi veya belgelerin olması hâlinde, bu eksiklikler tamamlanıncaya kadar başvurunun değerlendirilmesi ertelenir. Erteleme süresi, bilgi veya belge eksikliklerinin tamamlanmasını geciktiren mücbir bir sebebin varlığının resmî bir makamdan belgelendirildiği hâller dışında otuz günü aşamaz. Erteleme süresi sonunda eksiklikleri tamamlanmayan başvurular reddedilir (Madde 7/7).

 

Usulüne uygun olarak yapılan başvuruların değerlendirilmesi, bilgi ve belgelerin tam olması kaydıyla 30 (otuz) gün içinde tamamlanır (Madde 7/8).

 

4. Değerlendirme Kıstasları:

Kanunun gerekçesinde, başvuruların değerlendirilmesine ilişkin objektif kıstaslar getirildiği belirtilmekle birlikte, Kanun m. 7/6 da, Bakanlığın, Uluslararası İşgücü Politikası Danışma Kurulu kararları doğrultusunda çalışma izni başvurusunun değerlendirilmesinde ve çalışma izni puanlama sisteminin oluşturulmasında kullanılacak kriterleri belirleyeceği hükmü düzenlenmiş, m. 25 ile bu kıstasların belirlenmesi yönetmeliğe bırakılmıştır.

 

5. Çalışma izin süreleri (Madde 10):

Yeni Kanun m. 10 ile, çalışma izni sürelerinde bazı değişiklikler yapılmıştır.

 

İlk defa çalışma izni için başvuran yabancıya, önceki Kanun döneminde olduğu gibi, gerçek veya tüzel kişiye ya da kamu kurum veya kuruluşuna ait belirli bir işyerinde veya bunların aynı işkolundaki işyerlerinde belirli bir işte çalışmak şartıyla ilk başvuruda en çok 1 (bir) yıl geçerli çalışma izni verilir.

 

Bir yıl çalışmadan sonra iznin uzatılmasına ilişkin süre ve koşullarda değişiklik yapılmıştır. Önceki Kanunda, bir yıllık kanuni çalışma süresinden sonra, aynı işyeri veya işletme ve aynı meslekte çalışmak üzere çalışma izninin süresi üç yıla kadar uzatılabileceği, üç yıllık kanuni çalışma süresinin sonunda, aynı meslekte ve dilediği işverenin yanında çalışmak üzere, çalışma izninin süresi altı yıla kadar uzatılabileceği düzenlenmiş idi.

 

Yeni Kanuna göre ise, yabancıya aynı işverene bağlı olarak ilk uzatma başvurusunda en çok iki yıl, sonraki uzatma başvurularında ise en çok üç yıla kadar çalışma izni verilir. Ancak, farklı bir işveren yanında çalışmak üzere yapılan başvurular bu maddenin birinci fıkrası kapsamında değerlendirilir.

 

Buna göre, önceden yabancı işçinin aynı işverenin işyerinde üç yıllık kanuni çalışması sonunda, dilediği işveren yanında çalışmak üzere bir ila üç yıl süreli çalışma izni alması mümkün idi. Yeni Kanuna göre ise, aynı işveren yanında üç yıl çalışan işçi bir başka işveren nezdinde çalışmak için başvurduğu takdirde kendisine önce yine bir yıllık çalışma izni verilecektir.

 

Türkiye’de uzun dönem ikamet izni veya en az 8 (sekiz) yıl kanuni çalışma izni olan yabancılar süresiz çalışma iznine başvurabilir. Ancak, yabancının başvuru şartlarını taşıması yabancıya mutlak hak sağlamaz.

 

6. Turkuaz Kart (Madde 11);

Turkuaz kart, yabancıya, Türkiye’de süresiz çalışma hakkı, mevzuat hükümlerine göre eş ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarına ise ikamet hakkı veren bir belgedir (Madde 3/1-ğ).

 

Turkuaz kart, uluslararası iş gücü politikası doğrultusunda; eğitim düzeyi, mesleki deneyimi, bilim ve teknolojiye katkısı, Türkiye’deki faaliyetin veya yatırımın ülke ekonomisine katkısı ve istihdama etkisi ile Uluslararası İşgücü Politikası Danışma Kurulu önerileri ve Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara göre başvurusu uygun görülen yabancılara verilir (Madde 11/1).

 

Kart, ilk 3 (üç) yılı geçiş süresi olmak üzere verilir.

 

7. Çalışma izninin istisnai olarak verilebileceği yabancılar:

Kanun m. 16 da, çalışma izin başvurusuna ilişkin m. 7-9 ve 10 dan muaf tutulması mümkün yabancılar sayılmıştır. Bunlar arasında;

  • Eğitim düzeyi, ücreti, mesleki deneyimi, bilim ve teknolojiye katkısı ve benzeri özellikleri itibariyle nitelikli işgücü olarak değerlendirilen (Madde 16/a),
  • Bilim ve teknolojiye katkısı, yatırım veya ihracat düzeyi, sağlayacağı istihdamın büyüklüğü ve benzeri özellikleri itibariyle nitelikli yatırımcı olarak değerlendirilen (Madde 16/b)
  • Belirli bir süre için işvereni tarafından Türkiye’de gerçekleştirilen bir projede istihdam edilen (Madde 16/c)
  • Avrupa Birliği üyesi ülke vatandaşı (Madde 16/e)
  • Bir Türk vatandaşı ile evli ve eşiyle Türkiye’de evlilik birliği içinde yaşayan (Madde 16/g)
  • Sınırötesi hizmet sunucusu (Madde16/ı)

yabancılara yer verilmiştir.

 

8. Çalışma izni başvurusunun reddi veya iptaline itiraz ve yargı yolu:

Önceki Kanunda olduğu gibi yeni Kanun m. 21 e göre, çalışma izni veya çalışma izni başvurusunun reddi ve düzenlenen belgelerin iptali kararları, yabancı çalıştıran işverene 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir.

 

Bakanlığın bu Kanun kapsamında verdiği kararlara karşı ilgililer tarafından tebliğ tarihinden itibaren 30 (otuz) gün içinde Bakanlığa itiraz edilebilir. İtirazın reddedilmesi hâlinde idari yargı yoluna başvurulabilir.

 

9. İşverenin bildirim, sosyal güvenlik ve diğer yükümlülükleri:

Yabancı çalıştıran işverenler, çalışma izninin başlaması ve sona ermesi durumu ile çalışma izninin iptalini gerektirecek hâlleri 15 (on beş) gün içinde Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür (Madde 22).

 

Çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti alan yabancılar ile yabancı çalıştıran işverenler, sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan yükümlülüklerini kanuni süresi içinde 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümlerine göre yerine getirirler (Madde 22).

 

10. İşverenlere uygulanacak idari yaptırımlar :

Kanun m. 23 ile işverene uygulanacak idari para cezası miktarları yeniden düzenlenmiştir. Buna göre;

  • Yabancının çalışma izni olmakla birlikte, çalışmanın başladığını bildirmeyen işverene bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeksizin yabancı çalıştırdığı için her bir yabancı için dört yüz Türk lirası,
  • Çalışma izni olmaksızın yabancı çalıştıran işverene veya işveren vekiline her bir yabancı için altı bin Türk lirası,

tutarında idari para cezası verilir.

 

Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları, tebliğinden itibaren 1 (bir) ay içinde ödenir.

 

Çalışma izni bulunmadan çalıştığı tespit edilen yabancılar sınır dışı edilmek üzere İçişleri Bakanlığına bildirilir. İşveren veya işveren vekili, çalışma izni bulunmayan yabancının ve varsa eş ve çocuklarının konaklama giderlerini, ülkelerine dönmeleri için gerekli masrafları ve gerektiğinde sağlık harcamalarını karşılamak zorundadır. Bu gider, masraf ve harcamaların Göç İdaresi Genel Müdürlüğü bütçesinden karşılanması hâlinde, bu madde gereğince ödenen tutarlar, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca işveren veya işveren vekilinden tahsil edilir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı ve Bakanlıkça müştereken belirlenir.

 

11. Yönetmelikle düzenlenecek konular:

Kanun m. 25 e göre, bu Kanuna ilişkin;

a) Çalışma izni ve çalışma izni muafiyeti başvuru şartları ve işlemleri ile bunların kapsam, tür ve süreleri,

b) Çalışma izni muafiyeti kapsamında değerlendirilecek yabancılar ve çalışma alanları,

c) Yabancıdan ve işverenden istenecek bilgi ve belgeler,

ç) İlgili kurum ve kuruluşlardan görüş alınmasına ilişkin süre, kapsam, içerik, bildirim ve benzeri hususlar,

d) Çalışma izni hükümlerinin istisnai uygulanması ve bu kapsama alınabilecek; gerçek kişi yabancıların eğitim düzeyi, ücreti, mesleki deneyimi, bilim ve teknolojiye katkısı, şirket ortaklarının sermaye payı ile tüzel kişilerin yatırım veya ihracat düzeyi, sağlayacağı istihdamın büyüklüğü ve benzeri özellikleri,

e) Bu Kanunun 16 ncı maddesi uyarınca çalışma izinlerinin istisnai olarak uygulanacağı yabancılara, bu Kanunun 7 nci, 9 uncu ve 10 uncu maddeleri hükümlerinin farklı uygulanmasına ilişkin hususlar,

f) Çalışma izni başvurusunun değerlendirilmesinde, reddinde ve çalışma izni puanlama sisteminin oluşturulmasında esas alınacak kriterler,

g) Belge düzenlenmesi ve teslimine ilişkin hususlar,

ğ) Çalışma izninin iptaline ve geçerliliğini yitirmesine ilişkin hususlar,

h) Sınırötesi hizmet sunucularının tanımı, türleri ile bu kapsamda sayılanlara ilişkin diğer hususlar,

ı) Bu Kanunun 16 ncı maddesi uyarınca projede istihdam edilmeleri kaydıyla çalışma izinlerinin istisnai olarak verileceği yabancılara ve bu projelerin niteliklerine ilişkin hususlar,

i) Yetkili aracı kurumun nitelikleri, görev çerçevesi ve yetkilendirmeye ilişkin usul ve esaslar,

Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.

 

11. Geçiş hükümleri (Geçici Madde 1):

Kanunun yürürlüğünden önce verilmiş olan çalışma izinleri, sürelerinin sonuna kadar geçerlidir.

 

İşlemleri devam eden çalışma izni başvurularında, önceki mevzuat hükümlerinin başvuru sahibi lehine olan hükümleri dikkate alınır.

 

Saygılarımızla,

Engin Hukuk Bürosu

HABERLER
Elektronik Tebligat Yönetmeliği

“Elektronik Tebligat Yönetmeliği” 6 Aralık 2018 tarih ve 30627 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Yönetmelik uyarınca aşağıdaki belirtilen gerçek ve tüzel kişilere yapılacak tebligatların elektronik yollarla yapılması zorunludur:   5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II), (III) ve (IV) s[…]

Aday Çırak ve Çıraklar ile İşletmelerde Mesleki Eğitim Gören, Staj veya Tamamlayıcı Eğitime Devam Eden Öğrencilerin Ücretlerine Yapılan Devlet Katkısı Ödemelerinin Süresi 3 Eğitim ve Öğretim Yılı Uzatıldı

“Aday Çırak ve Çıraklar ile İşletmelerde Mesleki Eğitim Gören, Staj veya Tamamlayıcı Eğitime Devam Eden Öğrencilerin Ücretlerine Yapılan Devlet Katkısı Ödemelerinin Süresinin Uzatılmasına İlişkin Kararda Değişiklik Yapılması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 356)” 23 Kasım 2018 tarih ve 30604 sayılı Resmi Gazete’de yayımlana[…]