bugün
21.07.2019
Bültenler
17.06.2016 Tarih ve 29745 Sayılı Resmi Gazete' de yayınlanan 6719 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (“6719 Sayılı Kanun”) ile 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nda yapılan değişiklikler kapsamında teknik ve teknik olmayan kayıp bedeli (kayıp/kaçak bedeli).
Sayı:   Tarih  1 Eylül 2016 Perşembe

Elektrik faturalarında “kayıp/kaçak bedeli” adı altında alınan tutarlar, teknik sebeplerle tüketiciye ulaşmadan kaybolan elektrik ve/veya hatalı sayaç kullanılması, kaçak ve usulsüz kullanılan elektrik bedellerini ifade etmektedir.

 

6719 Sayılı Kanun ile yapılan değişiklik öncesinde, 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu (“Elektrik Piyasası Kanunu”)’nda elektrik faturalarına yansıtılan kayıp/kaçak bedeline ilişkin bir tanım ve herhangi bir düzenleme bulunmamaktaydı. Elektrik Piyasası Kanunun’da hukuki niteliği belirtilmemiş olmasına rağmen, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (“EPDK”) “kayıp/kaçak kullanım bedelini” hizmet tarifesi kabul ederek, faturalara yansıtmaktaydı. Kanundaki boşluğa ve EPDK’nın konu özelinde Kanunla yetkilendirilmemesine bağlı olarak, tüketici hakem heyetleri, mahkemeler ve Yargıtay, teknik ve teknik olmayan kayıp bedelinin tüketiciye yansıtılamayacağı, yansıtılmış bedellerin ise iadesi gerektiği yönünde kararlar vermekteydiler.

 

Ancak, 17.06.2016 Tarihli Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren 6719 Sayılı Kanun ile teknik ve teknik olmayan kayıp tanımı yapılmış, bu kayıpların hukuki niteliği açıkça hüküm altına alınmıştır.

 

  • 6719 Sayılı Kanun’un 15. Maddesi ile Elektrik Piyasası Kanunu’nun 3. Maddesinde düzenlenen tanımlar kısmına aşağıda yer alan “teknik ve teknik olmayan kayıp” tanımı eklenmiştir.

 

“şş) Teknik ve teknik olmayan kayıp: Dağıtım sistemine giren enerji ile dağıtım sisteminde tüketicilere tahakkuk ettirilen enerji miktarı arasındaki farkı oluşturan ve maliyeti etkileyen; teknik kayıp ve/veya kaçak kullanım gibi sebeplerden kaynaklanan ve teknik bir sebebe dayanmayan kaybını ifade eder”

 

  • 6719 Sayılı Kanun’un 21. Maddesi ile de Elektrik Piyasası Kanunu’nun 17. Maddesinin 6. Fıkrasının ç bendinde yapılan değişiklik ile teknik ve teknik olmayan kayıp bedelinin hukuki niteliği aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

“ç) Dağıtım tarifeleri: Dağıtım şirketleri tarafından hazırlanacak olan dağıtım tarifeleri, elektrik enerjisinin dağıtım sistemi üzerinden naklinden yararlanan tüm gerçek ve tüzel kişilere eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin uygulanacak hizmetlere ilişkin fiyatları, hükümleri ve şartları içerir. Dağıtım tarifeleri; dağıtım sistemi yatırım harcamaları, sistem işletim maliyeti, teknik ve teknik olmayan kayıp maliyeti, kesme-bağlama hizmet maliyeti, sayaç okuma maliyeti, reaktif enerji maliyeti gibi dağıtım faaliyetinin yürütülmesi kapsamındaki tüm maliyet ve hizmetleri karşılayacak bedellerden oluşur. Dağıtım şirketlerinin tarifelerine esas alınacak teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin hedef oranlar bu kayıpları düşürmeyi teşvik edecek şekilde Kurul tarafından belirlenir. Kurulca belirlenen hedef oranlarını geçmemek kaydı ile teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin maliyetler dağıtım tarifelerinde yer alır ve tüketicilere yansıtılır. Teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin hedef oranlarının tespiti ve değiştirilmesi ile oluşacak maliyetin tarifelerde yer alması ve tüketicilere yansıtılmasına ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından düzenlenir.”

 

6719 Sayılı Kanun ile Elektrik Piyasası Kanunu’nda yapılan değişiklik sonrasında elektrik faturalarına yansıtılan “kayıp/kaçak kullanım bedelleri” yani “teknik ve teknik olmayan kayıp elektrik bedelleri”, dağıtım tarifeleri içerisine dahil edilmiş olup tüketiciye yansıtılması için yasal dayanak oluşturulmuştur. Bu sebeple EPDK’nın belirlediği oranları aşmayacak şekilde elektrik faturalarına yansıtılan teknik ve teknik olmayan kayıp bedellerinin 17.06.2016 tarihinden itibaren iadesi mümkün olmayacaktır. Aynı zamanda 6719 Sayılı Kanun ile Elektrik Piyasası Kanunu’nun 17. Maddesine eklenen başvuru ve açılan davalarla ile ilgili de sınırlama getirilmiştir.

 

“(10) Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır.”

 

Elektrik Piyasası Kanunu’na eklenen yukarıda belirtilen fıkra uyarınca, tüketici hakem heyetleri ve mahkemelerin teknik ve teknik olmayan kayıp bedelleri ve hatta EPDK tarafından belirlenen gelir ve tarife bedellerine ilişkin inceleme yetkisi kısıtlanmış olup, değişiklik öncesinde olduğu gibi Kurum’un yetki alanına dair inceleme yapılamayacaktır. Yargı organları ancak EPDK’nın düzenleyici işlemlerine (yönetmelik, tüzük veya kanun hükmünde kararname vb.) aykırılık olup olmadığını inceleyebilecek, bedellerin miktarları, nitelikleri hakkında karar veremeyecektir.

 

  • 6719 Sayılı Kanun’un 26. Maddesi ile Elektrik Piyasası Kanunu’na Geçici Madde 20 eklenerek kayıp/kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvuruların akıbeti düzenlenmiştir. Buna göre;

 

“Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp/kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır.”

 

Geçici Madde’de atıfta bulunulan yukarıda değinmiş olduğumuz Elektrik Piyasası Kanunu’nun 17. Maddesinin 10. Fıkrası ile 6719 Sayılı Kanun öncesi kayıp/kaçak bedelleri ile ilgili açılmış olan icra takibi, dava ve başvurularda, tüketici hakem heyetleri ile mahkemeler, kayıp/kaçak bedellerinin sadece Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi yapılabilecektir.

 

Geçici Madde ile getirilen bu düzenleme, doktrinde, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki işlemler bakımından yargı yolunun kısıtlanmasının kanunlarla geriye yönelik düzenleme yapılamayacağı (geriye yürümezlik ilkesi) bu nedenle de evrensel hukuk kurallarına ve Anayasa’ya aykırı olduğu görüşüyle eleştirilmiştir. Bu görüş uyarınca EPDK’ya tanınan yetki 6719 Sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 17.06.2016 tarihi itibariyle kullanılabilecek olup geçmişe yönelik hüküm ve sonuç doğurması hukuka aykırı olacaktır.

 

Bahsi geçen düzenleme geriye yürümezlik ilkesinin yanı sıra “Hukuki Güvenlik İlkesi”, “Kazanılmış Haklara Saygı İlkesi” gibi evrensel kurallara ve Anayasa’nın 2, 5, 9, 10, 11, 12, 17, 35, 36, 38, 40, 65, 90, 123, 125. Maddelerine aykırılık bakımından da eleştirilmektedir.

 

Bu durumda 6719 Sayılı Kanun öncesinde açılmış olan ödenmiş olan kayıp/kaçak bedellerinin iadesi için açılmış davalar bakımından Mahkemelerce geriye yürümezlik ilkesi esası dikkate alınarak talep doğrultusunda karar verilmesi beklenilmektedir. Fakat Mahkemelerce, 6719 Sayılı Kanun hükümlerine göre karar verilmesi halinde ise dosyanın Anayasa Mahkemesi’ne gönderilmesi ve yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmemesine karar verilmesinin talep edilmesi halinde Kanunun Anayasa’ya uygunluğunun denetlenmesi yolu açılabilecektir.

 

6719 Sayılı Kanun öncesindeki döneme ait kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili zamanaşımı süresi bu bedellerin tahakkuk ettirildiği tarihten itibaren 10 yıl sonra dolacağından 6719 Sayılı Kanun yürürlüğe girdikten sonraki dönemde de geriye yönelik 10 yıllık bedellerin iadesi için dava açılabileceğini düşünmekteyiz. Bu davalar bakımından yukarıda açılmış olan davalar bakımından belirttiğimiz süreç aynı şekilde geçerli olacaktır.

 

Her iki durumda da Yerel Mahkemelerce davanın reddi yönünde karar verilmesi ve dosyanın Anayasa Mahkemesi’ne gönderilmemesi durumunda Anayasa Mahkemesi’ne ilgili Kanun maddesinin iptali için bireysel başvuru yapılabilecektir.

 

Saygılarımızla,

Engin Hukuk Bürosu

HABERLER
Elektronik Tebligat Yönetmeliği

“Elektronik Tebligat Yönetmeliği” 6 Aralık 2018 tarih ve 30627 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Yönetmelik uyarınca aşağıdaki belirtilen gerçek ve tüzel kişilere yapılacak tebligatların elektronik yollarla yapılması zorunludur:   5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II), (III) ve (IV) s[…]

Aday Çırak ve Çıraklar ile İşletmelerde Mesleki Eğitim Gören, Staj veya Tamamlayıcı Eğitime Devam Eden Öğrencilerin Ücretlerine Yapılan Devlet Katkısı Ödemelerinin Süresi 3 Eğitim ve Öğretim Yılı Uzatıldı

“Aday Çırak ve Çıraklar ile İşletmelerde Mesleki Eğitim Gören, Staj veya Tamamlayıcı Eğitime Devam Eden Öğrencilerin Ücretlerine Yapılan Devlet Katkısı Ödemelerinin Süresinin Uzatılmasına İlişkin Kararda Değişiklik Yapılması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 356)” 23 Kasım 2018 tarih ve 30604 sayılı Resmi Gazete’de yayımlana[…]