bugün
16.01.2021
Bültenler
“İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği”, “İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği” ve “Alt İşverenlik Yönetmeliği”nde değişiklik yapılmasına ilişkin Yönetmelikler
Sayı:   Tarih  29 Ağustos 2017 Salı

25.08.2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren,

  • İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği,
  • İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği,
  • Alt İşverenlik Yönetmeliği’nde değişiklik yapılmasına ilişkin Yönetmelikler

A. İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikler:

 

1. Yönetmeliğin “Fazla Çalışma Yaptırılacak İşçinin Onayı” başlıklı 9. Maddesinin 2. Fıkrası değiştirilmiştir:

 

Eski Şekil

Yeni Şekil

Fazla Çalışma Yaptırılacak İşçinin Onayı

Madde 9 —Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma yaptırmak için işçinin yazılı onayının alınması gerekir. Zorunlu nedenlerle veya olağanüstü durumlarda yapılan fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma için bu onay aranmaz.

Fazla çalışma ihtiyacı olan işverence bu onay her yıl başında işçilerden yazılı olarak alınır ve işçi özlük dosyasında saklanır.

Fazla Çalışma Yaptırılacak İşçinin Onayı

Madde 9 —Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma yaptırmak için işçinin yazılı onayının alınması gerekir. Zorunlu nedenlerle veya olağanüstü durumlarda yapılan fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma için bu onay aranmaz

Fazla çalışma ihtiyacı olan işverence bu onay iş sözleşmesinin yapılması esnasında ya da bu ihtiyaç ortaya çıktığında alınır ve işçi özlük dosyasında saklanır. Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapmak istemeyen işçi verdiği onayı otuz gün önceden işverene yazılı olarak bildirimde bulunmak kaydıyla geri alabilir.

 

Bilindiği üzere, değişiklikten önceki Yönetmelik hükmü ve Yargıtay kararları gereği, fazla çalışmalarla ilgili onay ilk işe girişlerde iş sözleşmesi ile alınsa bile, bu onay sadece ilk yıl için geçerli olup, her yılbaşında işçilerden yıllık 270 saat fazla çalışma için yazılı olarak yeniden onay alınması ve işçinin özlük dosyasında saklanması gerekmekte idi. Onayın alınmaması halinde ayrıca idari para cezası uygulanmakta idi.

 

Yönetmelikte yapılan bu değişiklik ile, işe girişte alınan onayın tüm çalışma süresi için geçerli kabul edilmesi, böylece işyerlerinde zaman zaman uyuşmazlıklara neden olan her yıl onay zorunluluğunun kaldırılması işverenler yönünden olumlu bir gelişmedir. Diğer yandan, değişiklik öncesi işçinin her yıl verdiği onay yıllık 270 saat için işçiyi bağlayıcı iken, yeni düzenleme ile bu bağlayıcılık ortadan kalkmış, işçinin, otuz gün önceden yazılı olarak bildirimde bulunmak şartıyla fazla çalışma onayını her zaman geri alması mümkün hale gelmiştir.

 

2. Yönetmelik’te yapılan bir diğer değişiklik ise 4. Maddeye eklenen yeni fıkra ile 8/1. Maddesine eklenen yeni “e” bendidir.

 

Yönetmeliğin 4. ve 8. Maddesinde yapılan değişiklikler, 4857 Sayılı İş Kanunun “Fazla çalışma ücreti” başlıklı 41. Maddesinde 10.09.2014 tarih 6552 Sayılı Torba Kanun ve 04.04.2015 tarih 6645 Sayılı Torba Kanun ile yapılan değişikliklerin Yönetmelik metnine aktarılmasından ibarettir.

 

Yönetmelik 8/1. Maddeye eklenen “e” bendi, “e) 4857 sayılı Kanunun 42 nci maddesi uyarınca zorunlu nedenler ve 43 üncü maddesi uyarınca olağanüstü haller dışında yer altında maden işlerinde çalışan işçilere fazla çalışma yaptırılamaz.” şeklinde olup, bu düzenleme uyarınca yeraltı maden işlerinde çalışan işçilere ancak zorunlu nedenler ve olağanüstü hallede fazla çalışma yaptırılabilecektir.

 

Yönetmeliğin 4. maddesine eklenen fıkra ise, “Yer altında maden işlerinde çalışan işçilere, 4857 sayılı Kanunun 42 nci maddesi uyarınca zorunlu nedenlerle ve 43 üncü maddesi uyarınca olağanüstü hallerde, haftalık otuz yedi buçuk saati aşan her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret, normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde yüzden az olmamak üzere arttırılması suretiyle ödenir.” şeklinde olup, bu düzenleme uyarınca ancak zorunlu nedenlerle ve olağanüstü hallerde fazla çalışma yaptırılacak olan yer altında maden işlerinde çalışan işçilerin fazla çalışma ücretleri, normal saat ücretlerinin %100’ünden az olmamak üzere arttırılması suretiyle hesaplanıp ödenecektir.

 

B. İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikler:

1. İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği’nin 4. Maddesine yeni bir fıkra eklenmiştir.

Yönetmeliğin 4. maddesine eklenen fıkra, “Yer altı maden işlerinde çalışan işçilerin çalışma süresi; günde en çok yedi buçuk, haftada en çok otuz yedi buçuk saattir” şeklinde olup, bu değişiklik, 4857 Sayılı İş Kanunun “Çalışma Süresi” başlıklı 63. Maddesinde 10.09.2014 tarih 6552 Sayılı Torba Kanun ve 04.04.2015 tarih 6645 Sayılı Torba Kanun ile yapılan değişikliklerin Yönetmelik metnine aktarılmasından ibarettir.

 

2. İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği’nin 5. Maddesinin 2. Fıkrasına yeni bir düzenleme eklenmiştir.

Yönetmeliğin 5/2. maddesine eklenen düzenleme, “Turizm sektöründe dört aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz; denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile altı aya kadar artırılabilir” şeklinde olup, bu değişiklik, 4857 Sayılı İş Kanunun “Çalışma Süresi” başlıklı 63. Maddesinde 06.05.2016 tarih ve 6715 Sayılı Torba Kanun ile yapılan değişikliğin Yönetmelik metnine aktarılmasından ibarettir.

 

3. İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği’nin 10. Maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

4857 Sayılı İş Kanunun “Sağlık kuralları bakımından günde ancak yedibuçuk saat ve daha az çalışılması gereken işler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı tarafından müştereken hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir. “ şeklindeki 63/4. Fıkrası 20.06.2012 tarih ve 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile yürürlükten kaldırılmış olup bu değişiklik uyarınca, Yönetmeliğin “Sağlık kuralları bakımından, günde, ancak 7,5 saat ya da daha az çalışması gereken işlerde çalışan işçiler hakkında, iş süreleri yönünden, İş Kanununun 63 üncü maddesinin son fıkrasında öngörülen yönetmelik hükümleri uygulanır.” düzenlemesini içeren 10. Maddesi de yürürlükten kaldırılmıştır.

 

C. Alt İşverenlik Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikler:

Yönetmeliğin “İnceleme sonucu yapılacak işlemler” başlıklı 13. Maddesi değiştirilmiştir. Yapılan değişiklik, 4857 sayılı İş Kanunun alt işveren ilişkisinde muvazaa tespitine itiraz ve dava sürecine ilişkin 3. Maddesinin 2. Fıkrasında 16.09.2014 tarih ve 6552 sayılı Kanun m. 1 ile yapılan değişikliğin Yönetmeliğe aktarılmasından ibarettir.

 

Eski Şekil

Yeni Şekil

İnceleme sonucu yapılacak işlemler

MADDE 13 – (1) Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin iş müfettişlerince incelenmesi sonucunda muvazaanın tespitine ilişkin gerekçeli müfettiş raporu bölge müdürlüğünce işverenlere tebliğ edilir. Tebliğ tarihinden itibaren 6 işgünü içinde işverenlerce yetkili iş mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir.

(2) Rapora 6 işgünü içinde itiraz edilmemiş veya mahkeme muvazaanın tespitini onamış ise tescil işlemi bölge müdürlüğünce iptal edilir ve alt işveren işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçileri sayılır.

(3) İş müfettişinin muvazaalı işlemi tespit etmesi durumunda; itiraz süresinin geçmesi ya da mahkeme kararı ile muvazaanın onanması hâlinde asıl işveren ve alt işveren veya vekillerine idari para cezası uygulanır.

İnceleme sonucu yapılacak işlemler

MADDE 13 – (1) Asıl işveren – alt işveren ilişkisinin iş müfettişlerince incelenmesi sonucunda muvazaanın tespitine ilişkin gerekçeli müfettiş raporu ve tutulan tutanaklar Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünce işverenlere tebliğ edilir. Tebliğ tarihinden itibaren otuz işgünü içinde işverenlerce yetkili iş mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz üzerine görülecek olan dava basit yargılama usulüne göre dört ay içinde sonuçlandırılır. Mahkemece verilen kararın temyizi hâlinde Yargıtay altı ay içinde kesin olarak karar verir. Kamu idarelerince bu raporlara karşı yetkili iş mahkemelerine itiraz edilmesi ve mahkeme kararlarına karşı diğer kanun yollarına başvurulması zorunludur.

(2) Rapora otuz iş günü içinde itiraz edilmemiş veya mahkeme muvazaalı işlemin tespitini onamış ise tescil işlemi iptal edilir ve alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçileri sayılır.

 

Yönetmelik m. 13/3 de yer alan, iş müfettişinin muvazaa tespitinin kesinleşmesi halinde, asıl işveren ve alt işveren veya vekillerine idari para cezası uygulanacağı hükmü kaldırılmıştır. İdari para cezasına ilişkin düzenlemenin Yönetmelikten kaldırılmış olması, muvazaalı alt işveren ilişkisine idari para cezası uygulanmayacağı anlamına gelmemektedir. Muvazaalı bildirim yapan asıl işveren, alt işveren ve vekillerine İş Kanunu m. 98/1 ve 2 ye göre idari para cezası uygulanacaktır.

 

Engin Hukuk Bürosu

HABERLER
FESİH YASAĞI VE ÜCRETSİZ İZİN UYGULAMALARININ SÜRESİ 2 AY DAHA UZATILDI

17 Nisan 2020 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanan 7244 sayılı Kanun ile 4857 sayılı İş Kanunu’na 17 Nisan 2020 tarihten itibaren geçerli olmak üzere 3 ay süreyle fesih yasağı ve aynı süre ile işçiye ücretsiz izin verilebilmesine ilişkin Geçici Madde 10 eklenmişti.   Akabinde yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararları (2[…]

Yeni Koronavirüs (Covid-19) Nedeniyle Dışsal Etkilerden Kaynaklanan Dönemsel Durumlar Kapsamındaki Zorlayıcı Sebep Gerekçesiyle Yapılan Kısa Çalışma Ödeneği ve Başvuru Süresi Uzatıldı

23 Mart 2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7226 sayılı Kanun ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’na “kısa çalışma uygulamasına ilişkin” eklenen Geçici Madde 23 uyarınca  30 Haziran 2020 tarihine kadar geçerli olmak üzere Yeni Koronavirüs (Covid-19) kaynaklı zorlayıcı sebep gerekç[…]