bugün
14.06.2021
Bültenler
9 Ağustos 2016 tarih ve 29796 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan “ 6728 Sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”
Sayı:   Tarih  9 Eylül 2016 Cuma

Konu: 9 Ağustos 2016 tarih ve 29796 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan6728 Sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile

  • 488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu’nda,
  • 492 Sayılı Harçları Kanunu’nda,
  • 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda,
  • 5941 Sayılı Çek Kanunu’nda

yapılmış olan değişiklikler.

 

  • 488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu’nda yapılan değişiklikler:
  • 488 sayılı Kanunun 5inci maddesinin birinci fıkrası birinci cümlesi değiştirilmiştir. Yapılan değişiklik ile nispi vergiye tabi olan kağıtlardan birden fazla nüsha düzenlense dahi sadece bir nüsha için damga vergisi ödenme imkanı getirilmiştir.

 

Kağıt nüshalarının birden fazla olması

Madde 5 –

(Değişik birinci cümle: 15/7/2016-6728/23 md.) Bir nüshadan fazla olarak düzenlenen kâğıtlardan, maktu vergiye tabi olanların her bir nüshası ayrı ayrı aynı miktarda; nispi vergiye tabi olanların ise sadece bir nüshası damga vergisine tabidir. Şu kadar ki, poliçe ve emre yazılı ticari senetlerin yalnız tedavüle çıkarılan nüshaları vergiye tabi tutulur.

  • 488 sayılı Kanununun 6. Maddesine yeni hükümler eklenmiştir. Maddenin 3. Fıkrasına eklenen cümle ile bir kâğıt üzerinde birden fazla adi kefalet ve garanti taahhüdü bulunur ise ayrı ayrı olmak üzere bunların yalnızca birinden damga vergisi alınacaktır.

Maddeye eklenen 4. fıkra ile ise pey akçesi, cayma tazminatı, ücret tevkifi, cezai şart gibi bir sözleşmenin müeyyidesi mahiyetinde olan taahhütlerden, başlı başına bir sözleşmeye konu olmadıkça damga vergisi alınmayacaktır.

 

Bir kağıtta birden fazla akit ve işlem bulunması

Madde 6 –

Bir kağıtta biri birinden tamamen ayrı birden fazla akit ve işlem bulunduğu takdirde bunların her birinden ayrı ayrı vergi alınır.

Bir kağıtta toplanan akit ve işlemler birbirine bağlı ve bir asıldan doğma oldukları takdirde Damga Vergisi, en yüksek vergi alınmasını gerektiren akit veya işlem üzerinden alınır.

Ancak bu akit ve işlemlere asıl işlemin akitlerinden başka bir şahsın eklenen akit ve işlemi de ayrıca vergiye tabidir. (Ek cümle: 15/7/2016-6728/24 md.) Şu kadar ki; bir kâğıt üzerinde birden fazla adi kefalet ve garanti taahhüdü bulunması hâlinde, ayrı ayrı olmak üzere bunlardan yalnızca birinden damga vergisi alınır.

(Ek fıkra: 15/7/2016-6728/24 md.) Pey akçesi, cayma tazminatı, ücret tevkifi, cezai şart gibi bir sözleşmenin müeyyidesi mahiyetinde olan taahhütlerden, başlı başına bir sözleşmeye konu olmadıkça damga vergisi alınmaz.

  • 488 sayılı Kanunun 14. Maddesinin ikinci fıkrasına yeni cümle eklenmiştir. İlave hüküm ile aynı maddenin birinci fıkrasındaki azami tutardan vergi alınan sözleşmelerin diğer hükümlerinde değişiklik olmadan sadece bedelinin artması durumunda, artan bedel için vergi alınmayacaktır.

Nispet

Madde 14-

Kağıtların Damga Vergisi bu kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı nispet veya miktarlarda alınır. (Ek hüküm: 22/7/1998-4369/77 md.) Şu kadar ki her bir kağıt için hesaplanacak vergi tutarı (1) sayılı tabloda yer alan sınırlamalar saklı kalmak üzere 800 bin Yeni Türk Lirasını aşamaz. Bir önceki yılda uygulanan bu azami tutar, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, o yıl için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır. (Ek ibare: 9/4/2003- 4842/28 md.) Bakanlar Kurulu yeniden değerleme oranının % 50 fazlasını geçmemek ve % 20’sinden az olmamak üzere yeni oranlar tespit etmeye yetkilidir.

 

Belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktar aynı nispette vergiye tabidir. Bunların devri halinde aslından alınan verginin dörtte biri alınır.(Ek cümle: 15/7/2016-6728/25 md.) Birinci fıkraya göre azami tutardan vergi alınan mukavelenamelerin, diğer hükümlerinde değişiklik olmaksızın sadece bedelinin artması durumunda, artan bedele ilişkin bu hüküm uygulanmaz.

 

(Ek: 29/7/1970 – 1318/95 md.) Mukavelenamelerin müddetinin uzatılması halinde aynı miktar veya nispette vergi alınır.

 

Akreditif mektup ve telgraflarında süre uzatıldığı takdirde verginin dörtte biri alınır.

 

Yabancı memleketlerden Türkiye üzerine düzenlenen kağıtlar aynı miktarda, yabancı memleketlerin birinden diğeri üzerine düzenlenip Türkiye’de tedavüle çıkarılanlar ise yarı nispette vergiye tabidir.

 

  • 492 Sayılı Harçlar Kanunu’nda yapılan değişiklikler:
  • 492 sayılı Kanun’un 38. Maddesinin birinci fıkrasına cümle eklenmiştir. Eklenen hüküm ile birden fazla nüsha olarak düzenlenen ve muayyen bir bedeli ihtiva eden kağıtlarla ilgili nispi harca tabi işlemlerden sadece bir nüsha için harç alınacaktır.

 

Mevzuu

Madde 38 –

Noter işlemlerinden bu kanuna bağlı (2) sayılı tarifede yazılı olanları noter harçlarına tabidir. (Ek cümle: 15/7/2016-6728/30 md.) Birden fazla nüsha olarak düzenlenen muayyen bir bedeli ihtiva eden kâğıtlarla ilgili nispi harca tabi işlemlerden sadece bir nüsha için harç tahsil olunur.

 

Pey akçesi, zamanı rücü, ücret tevkifi, cezai şart gibi bir akdin müeyyidesi kabilinden olan taahhütlerden, başlı başına bir akde konu olmadıkça harç alınmaz.

 

(Ek:13/7/1967 – 903/5 md.) Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfların kuruluş muameleleriyle bu vakıflara yapılacak bağışlamalar harca tabi tutulmaz.

 

  • Kanun’un 47. Maddesine yeni bir fıkra eklenmiştir. Eklenen hüküm ile noterde işleme konu edilmiş belli tutarı ihtiva eden her nevi senet, kağıt ve sözleşmelerin değiştirilmesi halinde, değiştirilen senet, kağıt ve sözleşme artan miktar üzerinden aynı nispette harca tabi olacaktır.
 

 

Çeşitli işlemlerde harç

Madde 47 –

Sürenin uzatılması ve vadenin yenilenmesi halinde asıl senet, mukavele ve kağıtlardan alınmış olan harcın yarısı alınır.

 

(Ek fıkra: 15/7/2016-6728/31 md.) Noterde işleme konu edilmiş belli tutarı ihtiva eden her nevi senet, mukavelename ve kâğıtların değiştirilmesi hâlinde, değişikliğe ilişkin senet, mukavelename ve kâğıtlar artan miktar üzerinden aynı nispette harca tabidir.

 

  • 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 5941 Sayılı Çek Kanunu’nda yapılan değişiklikler:

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu

  • 6102 Sayılı Kanunun 780. Maddesine yeni hükümler eklenmiştir.

Maddenin 1. Fıkrasına iki yeni bent eklenmiş olup, çekin unsurları arasına, (g) bendi ile “banka tarafından verilen seri numara”, (h) bendi ile “karekod” dahil edilmiştir.

 

Maddeye aşağıdaki şekilde üç fıkra eklenmiştir.

(2) (Ek fıkra : 15/7/2016-6728/70 md.) Çek alacaklıları, ellerinde bulunan çek ile çek hesabı sahibine ve bu çeki düzenleyenlere ilişkin verilere karekod aracılığıyla erişim sağlayabilir. Karekod ile;

a) Çek hesabı sahibinin adı, soyadı veya ticaret unvanı,

b) Çek hesabı sahibinin tacir olması hâlinde, ticaret siciline tescil edilen yetkililerinin adı, soyadı veya ticaret unvanı,

c) Çek hesabı sahibinin, çek hesabı bulunan toplam banka sayısı,

d) Çek hesabı sahibine ait bankalara ibraz edilmemiş çek adedi ve tutarı,

e) Düzenlenerek bankalara teslim edilen çeklerin adedi ve tutarı,

f) Son beş yıl içerisinde ibrazında ödenen çeklerin adedi ve tutarı,

g) İbraz edilen ilk çekin ibraz tarihi,

h) İbraz edilen son çekin ibraz tarihi,

ı) İbrazında ödenen son çekin ibraz tarihi,

i) Son beş yılda “karşılıksızdır” işlemi gören ve halen ödenmemiş çeklerin adedi ve tutarları,

j) Son beş yılda “karşılıksızdır” işlemi gören ve sonradan ödenen çeklerin adedi ve tutarı,

k) Son beş yılda “karşılıksızdır” işlemi gören son çekin ibraz tarihi,

l) Çek hesabı sahibi hakkında çek hesabı açma yasağı bulunup bulunmadığı, varsa yasaklama kararının tarihi,

m) Her bir çek yaprağı ile ilgili olarak tedbir kaydı olup olmadığı,

n) Çek hesabı sahibi tacirse, iflasına karar verilip verilmediği, iflasına karar verilmişse kararın tarihi,

çek hesabı sahibi ya da cirantanın rızası aranmaksızın üçüncü kişilerin erişimine sunulur.

(3) (Ek fıkra : 15/7/2016-6728/70 md.) İkinci fıkrada belirtilen verilere ulaşılmasını sağlayacak karekod okutma ve bilgi paylaşım sistemi 5411 sayılı Kanunun ek 1 inci madde hükmü uyarınca kurulan Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi tarafından oluşturulur. Risk Merkezi sistemdeki verileri, 5411 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin on birinci fıkrası uyarınca bilgi alışverişini gerçekleştirdiği şirket ile paylaşmaya yetkilidir. Bu yetki kullanıldığı takdirde sistem bilgilerin paylaşıldığı şirket nezdinde kurulabilir.

(4) (Ek fıkra : 15/7/2016-6728/70 md.) Çekte yer alacak MERSİS numarası ile karekodun tanım ve içerikleri ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığının müştereken çıkaracağı tebliğle belirlenir.

  • 6102 Sayılı Kanunun 781. Maddesine yeni fıkra eklenmiş ve eklenen yeni fıkra ile birinci fıkrada da değişiklik yapılmıştır.

 

Maddenin birinci fıkrasında yer alan, “780 inci maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senet, ikinci ve üçüncü fıkralarda yazılı hâller dışında çek sayılmaz.” düzenlemesinin kapsamına maddeye yeni eklenen “Yabancı banka tarafından bastırılan çeklerde, 780 inci maddenin birinci fıkrasına eklenen (g) bendinde belirtilen banka tarafından verilen seri numarası ve/veya (h) bendinde belirtilen karekodun bulunmaması senedin çek olarak geçerliliğini etkilemeyecektir” şeklindeki 4. Fıkra da dahil edilmiştir. Buna göre her ne kadar yukarıda değinilen düzenleme ile banka tarafından verilen seri numarası ile karekod çekin unsurlarından biri haline getirilmişse de yabancı banka çekleri bakımından bir istisna sağlanmıştır.

 

Unsurların bulunmaması

MADDE 781-

(1) 780 inci maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senet, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda yazılı hâller dışında çek sayılmaz.

(2) Çekte açıklık yoksa, muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yer ödeme yeri sayılır. Muhatabın ticaret unvanı yanında birden fazla yer gösterildiği takdirde, çek, ilk gösterilen yerde ödenir. Böyle bir açıklık ve başka bir kayıt da yoksa, çek muhatabın merkezinin bulunduğu yerde ödenir.

(3) Düzenlenme yeri gösterilmemiş olan çek, düzenleyenin adı yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılır.

(4) (Ek : 15/7/2016-6728/71 md.) Yabancı banka tarafından bastırılan çeklerde, 780 inci maddenin birinci fıkrasının (g) bendinde belirtilen banka tarafından verilen seri numarası ve/veya (h) bendinde belirtilen karekodun bulunmaması senedin çek olarak geçerliliğini etkilemez.

  • 6102 Sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde 11 ile de Bankalar tarafından 31.12.2016 tarihinden itibaren çek sahiplerine, banka seri numarası ve karekod unsurları bulunmayan çek yaprağı verilemeyeceği düzenlenmiştir. 31.12.2016 tarihinden önce basılan çekler de ise banka seri numarası ve karekod unsurları aranmayacaktır.

 

5941 Sayılı Çek Kanunu

  • 5941 Sayılı Kanunun 2. Maddesinde yapılan değişiklikler;

 

Bankaların çek hesabı açtırmak isteyen kişilerden almakla yükümlü olduğu belgeler arasında yer alan, yasaklılık durumuna ilişkin Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası kayıtları değiştirilerek, yasaklılık durumu için Risk Merkezi ile adli sicil kayıtlarının alınması gerektiği düzenlenmiştir.

 

Maddenin 3. Fıkrasına eklenen cümle ile muhatap bankaya, gerçek veya tüzel kişi adına çek hesabı açılması talebinde bulunulduğunda talepte bulunan gerçek ya da tüzel kişiler; sermaye şirketi adına çek hesabı açılması talebinde ise yönetim organında bulunanlar ile ticaret siciline tescil edilen şirket yetkilileri hakkında çek hesabı açma yasağı bulunmadığının kontrolünü yapma ve sonucu muhafaza etme yükümlülüğü getirilmiştir.

 

  • 5941 Sayılı Kanunun 3. Maddesinde yapılan değişiklikler;

 

Maddenin 3. Fıkrası uyarınca, banka, çekin hiç karşılığının olmaması halinde aynı fıkrada belirtilen tutarları, çeki ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile ödemekle yükümlüdür. Maddenin 6. Fıkrası uyarınca, Banka yapmış olduğu kısmi ödeme halinde, çekin ön ve arka yüzünün onaylı fotokopisini hamile vermektedir. Çek hamili bu fotokopi ile icra takibi başlatabileceği gibi Cumhuriyet Başsavcılığına talepte bulunabilmekteydi. Yeni düzenleme ile çek hamiline Cumhuriyet Başsavcılığına talepte bulunma hakkı yerine icra mahkemesinde şikayette bulunma hakkı tanınmıştır.

 

Maddeye yeni fıkra eklenmiş olup, eklenen 10. Fıkra uyarınca; lehine karekodlu çek düzenlenen lehdar, teslim aldığı çeki “karekod okutma ve bilgi paylaşım sistemi” ne kaydettirecektir. Karekodlu çekin sisteme kaydının ardından çek düzenleyen tüzel kişinin temsilcileri değişse dahi, çek hesabı sahibi tüzel kişinin sorumluluğu değişmeyecektir.

 

İlgili hükümler 31.12.2017 tarihinde yürürlüğe girecektir.

 

  • 5941 Sayılı Kanunun 5. Maddesinde yapılan değişiklikler;

 

Maddenin 1. Fıkrasında yapılan değişiklikler;

 

Çekin üzerinde bulunan düzenleme tarihine göre kanuni süresinde ibraz edilen çekte “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebep olan kişiye, hamilin şikayeti halinde, her bir çek için 1.500 güne kadar adli para cezası uygulanacaktır. Adli para cezasının tutarı ise, çek bedelinin karşılıksız kalan kısmına işletilecek ticari işlerde temerrüt faizi oranı ile hesaplanan faiz ile takip ve yargılama tutarını aşamayacaktır.

 

Yargılama sürecinde Mahkemece, koruma tedbiri olarak resen çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına hükmedilebilecektir. Koruma tedbirine itiraz süreci ise İcra İflas Kanunu (“İİK”)’nun 353. Maddesi uyarınca işletilecektir.

 

Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı ise çek sahibi gerçek veya tüzel kişi, tüzel kişi adına çek keşide edenler, karşılıksız çek sermaye şirketi adına düzenlenmiş ise de ayrıca yönetim organı ile ticaret siciline tescil edilen şirket yetkilileri hakkında uygulanacaktır.

 

Bu davalar çekin tahsil için bankaya ibraz edildiği veya çek hesabının açıldığı banka şubesinin ya da hesap sahibi yahut şikayetçinin yerleşim yerinde bulunan icra mahkemelerinde görülmektedir.

 

Maddenin 2. Fıkrasında yapılan değişiklikler;

Çek sahibi, 1. Fıkra (yukarıdaki hükümler) uyarınca, çek karşılığını ilgili banka hesabında bulundurmakla yükümlü olan gerçek veya tüzel kişidir. Tüzel kişi olması halinde bu yükümlülük, mali işleri yürütmekle görevli yönetim organı üyesi, böyle bir üye belirlenmemiş ise yönetim organını oluşturan gerçek kişilere aittir.

 

Hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilenler ise yasaklılık süresince sermaye şirketlerinin yönetim organlarında görev yapamayacaklardır. Yasaklılık kararı verilmesi esnasında yönetim organına üye bulunuyorlar ise mevcut üyelik görev süresi sonuna kadar devam edecektir.

 

Maddenin 8. Fıkrasında yapılan değişiklikler;

Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına ilişkin tüm kararlar elektronik imza ile imzalanarak UYAP sistemi aracılığıyla MERSİS ve Risk Merkezine bildirilecektir. Risk Merkezi tarafından da hakkında yasak kararı verilen bankalara bildirilecektir.

 

Maddenin 9. Fıkrasında yapılan değişiklikler;

Karşılıksız çek ile ilgili yapılan yargılama sonucunda beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, davanın reddi veya davanın düşmesi kararı verilmesi halinde çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı da kaldırılacaktır.

 

Maddenin 10. Fıkrasında yapılan değişiklikler;

Maddenin 1. Fıkrasında düzenlenen suç hakkında ön ödeme, uzlaşma ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair hükümler uygulanmayacaktır.

 

  • 5941 Sayılı Kanunun 6. Maddesinde yapılan değişiklikler;

 

Madde başlığı “Etkin Pişmanlık ve Çek Düzenleme ve Çek Hesabı Açma Yasağının Kaldırılması” olarak değiştirilmiştir.

Karşılıksız çek bedeli, faizi ile birlikte ödendiğinde ya da şikayetten vazgeçildiğinde, mahkeme tarafından, yargılama devam ediyor ise davanın düşmesine; mahkumiyet kararı kesinleşmiş ise hükmün tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına karar verilir. Ayrıca, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı da kaldırılır.

 

Karşılıksız çek dolayısıyla hakkında mahkumiyet kararı verilen kişi, cezanın tamamen infaz edildiği tarihten itibaren 3 yıl ve her halükarda yasağın konulduğu tarihten itibaren 10 yıl geçmesi ile hükmü veren mahkemeden cezanın kaldırılmasını talep edebilecektir. Mahkeme kararına karşı itiraz yolu açıktır. İtiraz bakımından İİK’nın 353. Maddesi hükümleri uygulanacaktır.

 

  • 5941 Sayılı Kanuna Geçici Madde 4 eklenmiş olup madde uyarınca;

 

6728 Sayılı Kanun’un yürürlük tarihi olan 09.08.2016 tarihinden önce verilen çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına ilişkin kayıtlar, 5941 Sayılı Kanun’ da yer alan silinme şartları gerçekleşene kadar Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasında tutulacaktır.

 

Saygılarımızla,

Engin Hukuk Bürosu

HABERLER
FESİH YASAĞI VE ÜCRETSİZ İZİN UYGULAMALARININ SÜRESİ 30 HAZİRAN 2021 TARİHİNE KADAR UZATILDI

  17 Nisan 2020 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanan 7244 sayılı Kanun ile 4857 sayılı İş Kanunu’na 17 Nisan 2020 tarihten itibaren geçerli olmak üzere 3 ay süreyle fesih yasağı ve aynı süre ile işçiye ücretsiz izin verilebilmesine ilişkin Geçici Madde 10 eklenmişti.   Akabinde yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararl[…]

Yeni Koronavirüs (Covid-19) Nedeniyle Dışsal Etkilerden Kaynaklanan Dönemsel Durumlar Kapsamındaki Zorlayıcı Sebep Gerekçesiyle Yapılan Kısa Çalışma Ödeneği Yeniden Uygulanmaya Başladı

İlk olarak  26 Mart 2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7226 sayılı Kanun ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’na “kısa çalışma uygulamasına ilişkin” eklenen Geçici Madde 23 ile Yeni Koronavirüs (Covid-19) kaynaklı zorlayıcı sebep gerekçesiyle kısa çalışma uygulaması başlatılmıştı.   Deva[…]